Tot rust komen bij God op het ritme van je adem

Op Adem is een diaconale pioniersplek in Utrecht. Oprichter Jan Verduijn ervoer de kracht van ademen toen hij zelf door een periode van rouw ging. Nu deelt hij rust met anderen, als tegenbeweging in een wereld vol drukte en productiviteit. Ademen vormt een brug tussen abstracte theologische woorden en lichamelijke ervaringen van rust.  

Ademen in de christelijke traditie

Ademen helpt Jan om thuis te komen bij zichzelf. In een periode van rouw kreeg hij vanuit hulpverlening ademoefening aangereikt. Hij merkte toen hoe gespannen hij was. Jan ging daarom op zoek naar een plek om tot rust te komen. Specifiek een plek waar hij op adem kon komen bij God, in plaats van vanuit andere spirituele bronnen.

Jan was nieuwsgierig; wat zegt de bijbel hierover? Hartstikke veel, bleek. Hij las over levensadem, zuchten tijdens het bidden en ontdekte het woord Ruach dat Adem en Geest betekent.  Adem speelt dus een belangrijke rol in de bijbel, van het inblazen van levensadem bij schepping van de mens tot het uitstorten van de Heilige Geest.

Die verhalen vertellen een sterke lichamelijke ervaring, terwijl theologie abstract kan zijn. Ademen is de brug tussen de woorden en het voelen. Jan ontdekte ook dat hij niet de eerste was die dat ervaarde. In de vroege traditie van het christendom werd het ademgebed gebruikt. Christenen die de woestijn in trokken mediteerden op de psalmen, waarbij ze het ritme van hun adem volgen.

Samen vertragen in een gehaaste wereld

Vandaag de dag kunnen we dat in Utrecht goed gebruiken. Jan ziet de nood van drukte, snelheid en hypernervositeit. Die analyse delen veel mensen al lang, maar een oplossing vinden we niet. Alleen is het namelijk lastig om weerstand te bieden aan de gehaaste cultuur. Jan ziet een rol voor de kerk om de tegenbeweging zichtbaar maken, door ruimte te bieden voor vertraging, meditatie en gebed.

Op Adem organiseert retraites, fysieke en online cursussen en community avonden. Daarin doen ze oefeningen en meditaties, maar ze geven ook uitleg. Er is ruimte voor ontspanning, zodat deelnemers stilstaan bij de liefde van God voor zichzelf en anderen. De vier talen van de liefde uit de bijbel staan daarbij centraal; lichaam, hart, geest en ziel. Jan ziet dat deelnemers die bedrukt binnenkomen, lichter en met meer vrede naar huis gaan.

Het blijft ook pionieren. Zo lag de focus tijdens de open ademavonden eerst op het laagdrempelig aanbieden van een ervaring met ademwerk op basis van christelijke spiritualiteit. Nu is het meer een community avond, waarin iedereen die meedoet ook meehelpt. De maaltijd wordt samen bereid en gegeten, daarna is er stillere tijd voor ademwerk, met lichaam en meditatie. Afgelopen jaren zijn ook samenwerkingen ontstaan, bijvoorbeeld met het studentenpastoraat tijdens de wellbeing week voor studenten.

Een veilige plek om tot rust te komen

Op Adem is een unieke plek. Jan had niet geloofd dat hij dit nu zou doen, als iemand hem dat vijftien jaar geleden had verteld. Hij snapt daarom ook dat lichamelijke spiritualiteit spannend kan zijn en zweverig kan overkomen. Veiligheid is erg belangrijk bij Op Adem. Tijdens bijeenkomsten benadrukt Jan dat hij uit bijbelse bronnen put; ‘Ik reik woorden en beelden uit de bijbel aan, bijvoorbeeld je hart als innerlijke bron en levend water’. En op retraites is altijd een gebedsteam mee. Zo hoopt hij dat deelnemers de ruimte voelen om hun hart en geest open te stellen voor God.

Zo werkt Jan met het team aan een plek waar te midden van alles God centraal staat, zodat mensen op adem kunnen komen. Ooit droomde hij letterlijk van kerken waar water uit stroomde door de straten van Utrecht. Als hij nu dagdroomt over Op Adem, ziet hij een plek voor zich waar mensen het hele jaar door naartoe kunnen komen. Om gebed te ontvangen, te overnachten, meegaan in een kloosterritme. Kortom, om tot rust te komen.

Ben je nieuwsgierig geworden? Op de website van Op Adem kan je meer informatie vinden en het gratis e-book met de meditatie ‘Groeien in vertrouwen’ downloaden.